Grote en kleine letters kris-kras op papier, amper data, fouten. Ali (51) verbaast zich nog steeds over de supergeheime AIVD-informatie met observaties van dagelijkse' bezigheden over hem en zijn Marokkaanse vrienden uit Utrecht. „Zo slordig, heel chaotisch opgezet.”
Ali - keurig gekapte baard en traditionele djellaba - kijkt voor zich uit. Sinds die slordige notitie is de vriendengroep verwikkeld in een groot terrorisme-onderzoek. Woensdag werd nog het Utrecht-se Vendex-magazijn doorzocht, mogelijk in verband met explosie-ven.
Hassan 0., het buitenbeentje van de groep, geldt als hoofdverdachte wegens bezit van explosieven. Broeders R.C. (31) en A.B. (33) zit-ten vast voor heling van staatsgeheimen. Ali: „Voor die twee steek ik mijn hand in het vuur.” De verdachten mogen geen bezoek ontvangen, behalve hun advocaat. „Die beperking moet er zo snel mogelijk af zodat hij zijn vrouw en kinderen kan zien,” zegt advocaat Maanicus van R.C.
Volgens hem is het de vraag of de gelekte AIVD-informatie, die deze krant beschrijft, het predikaat staatsgeheim verdient. „De rechter moet bepalen of iets een staatsgeheim is. Maar dat gebeurt niet. Want de rechtbank krijgt de informatie niet in te zien. En dat is nu juist zo storend.”
De Utrechtse vriendengroep van religieuze Marokkanen kreeg de staatsgeheimen begin augustus ongevraagd in handen. In de brievenbus van R.C. en A.B. ploften twee verschillende notities. Geen afzender, wel het poststempel van Nieuwegein. „Daar kennen we niemand,” zegt Abdel (30), lid van de vriendengroep. „Misschien van iemand bij de AIVD die ons wilde waarschuwen. Of misschien de AIVD die wilde kijken of we zouden vluchten. Onze fout is toen geweest dat we niet direct naar de politie zijn ge-gaan.”
In de notities lazen ze hun bezoeken, reizen en telefoongesprek-ken terug. Ali herinnert zich de melding dat hij een pakketje bij een vriend had bezorgd. „Een doos met groente.” Hun verdachte vriend R.C. - chef d'équipe, volgens de AIVD - zou boodschappen hebben gedaan en gewandeld met zijn vrouw. Hij werd tot in België gevolgd. Abdel: „Hij wilde bronwater kopen voor handel.”
Troetelnaam
Een geremigreerde vriend bleek in Marokko te zijn gescreend. Hij is getrouwd, meldde de AIVD. En Abdel las de oude troetelnaam van zijn vrienden: Pasadena's. „De jongens zagen er goed uit, praatten met iedereen. Daarom werden ze zo genoemd. Maar dat was tien jaar geleden.” En opvallend: verdachte A.B. zou naar Pakistan zijn gereisd. Abdel: „Er stond: `Klipper zwijgt hierover'. Hij is daar ook nooit geweest.”
De naam Klipper kwam vaker voor. Net als codenamen 00 gevolgd door twee letters en twee cijfers. Na de verbazing volgde berusting bij de vrienden. Abdel: „Als praktiserend moslim weet je dat je wordt gescreend. Nu wis-ten we het tenminste zeker.”
Ze besteedden er geen aandacht aan. Het wantrouwen van de AIVD zou vanzelf overwaaien, meenden ze. De moslimbroeders bleven zoals altijd samen naar moskeeën gaan. De omstreden El Tawheed in Amsterdam en Al Fath in Tilburg werden vaak bezocht. „Voor scholing.” Alleen Hassan verdween zo nu en dan uit beeld. Dat gebeurde wel vaker. Ali: „Hij kiest er soms voor even op zichzelf te zijn.”
Nu, twee maanden later, is Hassan - een opgeruimde, vrome moslim - spil in de terreurzaak. Hij verschijnt opvallend vaak in de AND-notities, maar van explosieven wordt niet gerept. Wel van zijn betrokkenheid bij een vecht-partij op Hoog Catharijne, herinnert Abdel zich. „De arrestatie van Hassan zal operatie Vuursche niet in gevaar brengen,” stond in de rapportage. Gevolgd door de opmerking dat het onderzoek zich zou concentreren op Birmingham en het Belgische Verviers. |